[secretera].
portal bibliofilsko-aukcyjny

712. Sierakowski Sebastian. Architektura obeymuiąca wszelki gatunek murowania i budowania. Tom I. [oraz:] Tom II: Wzory do dzieła Architektury. Kraków 1812. W Drukarni Akademickiey, frontispis (akwatinta), s. [4], VI, [2], VIII, 388; k. [1], tabl. ryc. 114 (miedzioryty, w tym 3 rozkł., winno być 115), 48 cm, bez opr.                                                                                                       2600,-

Dwa tomy monumentalnego, pierwszego tego rodzaju w literaturze polskiej dzieła, napisanego przez Sebastiana Sierakowskiego (1743-1824), architekta działającego w Warszawie i Krakowie, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, senatora Wolnego Miasta Krakowa. Ksiądz Sierakowski, jezuita, był proboszczem krakowskiej kapituły katedralnej, kawalerem Orderu św. Stanisława. Zaprojektował wiele warszawskich i krakowskich budynków na przełomie XVIII i XIX w., m.in. był odpowiedzialny za przebudowę Marywilu oraz restaurację Wawelu. Tom I otwiera efektowny frontispis z widokiem dziedzińca zamku na Wawelu oraz kompozycją patriotyczną (groby, portrety i herby królewskie oraz dwaj polscy oficerowie przy sarkofagu Jana III Sobieskiego). Grafika sygnowana na płycie, rytował Joseph Georg Mansfeld (1764-1817), grafik wiedeński. Dalej następuje dedykacja dla króla „ziemi ocalonej dzięki pomocy Boga oraz dzielności i potędze Napoleona”, wstęp, w którym autor rozwija teorię o konieczności rozwoju architektury ojczystej, w kraju odrodzonym za sprawą Napoleona: „Już wolne ręce, już wolne umysły, lecz jeszcze nie są przysposobione”. Na osobnej karcie szczegółowe objaśnienia frontispisu („Ojczyzna powróciła i wznosi się w górę” jak feniks) oraz projektu architektonicznego umieszczonego na końcu tomu II (monument upamiętniający oddziały wojsk polskich z czasów wojen napoleońskich). Treść tomu I została podzielona na działy: O piękności; O wygodzie; O trwałości. Zawiera zarówno informacje ogólne o historii architektury, o teorii, jak też wiele bardzo szczegółowych wskazówek, m.in. dotyczących wyboru materiałów, sposobów murowania, o kosztorysach. Tom II, ilustracyjny zawiera kartę tytułową oraz 114 miedziorytów podzielonych na cztery części z oddzielną numeracją: 41, 16 (winno być 17), 28, 28 tablic, przedstawiających obiekty architektoniczne różnych stylów oraz kręgów kulturowych, m.in. ze starożytnego Egiptu, Grecji i Rzymu (kolumny, dachy, gzymsy, głowice, zdobienia, łuki, okna, drzwi, mozaiki, mosty, wiadukty, schody, place, kominy, sklepienia, więźby dachowe). Miedzioryty, według rysunków Michała Stachowicza, malarza krakowskiego, przyjaciela autora, rytował Sebastian Langer. Miejscami poprawki piórem dawną ręką. Brak jednej tablicy (nr II) z części II. Charakterystyczne plamki na kartach tekstu (miejscami intensywniejsze). Zabrudzenia (miejscami intensywne), ślady zalania oraz uszkodzenia marginesów kart z rycinami. Stan ogólny dobry. Bardzo rzadkie.

Lit.: A. Banach, Polska książka ilustrowana, poz. 39.

Ilośc odsłon: 11